ਰਾਹੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ

ਰਾਹੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ

ਨਿੱਕਾ ਰਾਹੀ ਤੁਰਦਾ ਗਿਆ, ਤੁਰਦਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗਿਆ, ਦੁਨੀਆ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਟੱਲੀਆਂ ਟਨ-ਟਨ ਵੱਜੀਆਂ। ਪਹੀਏ ਖੜ-ਖੜ ਕਰਦੇ ਚੱਲੇ। ਸਾਰਾ ਕਸਬਾ ਗੁਣਗੁਣਾ ਤੇ ਭਿਣਭਿਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

"ਕਿੰਨਾ ਰੌਲਾ ਏ," ਉਹ ਬੋਲਿਆ। "ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।"

ਸੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਉੱਚੀ ਧੁਨ ਗੁਣਗੁਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਤੁਰਨ ਲੱਗਾ।

ਇੱਕ ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਰਾਹੀ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਵਿਹਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਫਿਰ ਰਾਹ ਨਰਮ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਹੀ ਰੁਕ ਗਿਆ।

ਉਹ ਕਾਈ ਲੱਗੇ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਹ ਸੁਣਿਆ। ਅੰਦਰ। ਤੇ ਬਾਹਰ। ਕਿਸੇ ਊਂਘਦੇ ਬੱਦਲ ਜਿੰਨਾ ਹੌਲਾ।

ਇੱਕ ਪੱਤਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ। ਕੜ-ਕੜ। ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ।

ਫਿਰ ਮੀਂਹ ਆਇਆ। ਟਿਪ। ਟਿਪ। ਟਪ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਝੱਲ ਲਈ।

ਮੀਂਹ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਪੰਛੀ ਦਾ ਗੀਤ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤਾ।

ਉੱਚੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਲੱਕੜਹਾਰਾ ਠੱਕ, ਠੱਕ, ਠੱਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ ਸਵੇਰ ਕਹਿਣ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

"ਤੂੰ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੈਂ, ਸਦਾ ਤੋਂ," ਉਹ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਬੋਲਿਆ। ਪੰਛੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲੱਗਾ।

ਹਵਾ ਉੱਚੇ ਘਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੀ। ਸ਼ਸ਼ਸ਼, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਸ਼ਸ਼ਸ਼। ਸਭ ਠੀਕ ਏ।

ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਨਾਲਾ ਕੰਕਰਾਂ ਉੱਤੇ ਖਿੜਖਿੜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੁਲ-ਗੁਲ-ਗੁਲ। ਰਾਹੀ ਨੇ ਕੰਨ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਲਿਆ।

ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਮੁੜ ਆਇਆ। "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ," ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। "ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ," ਰਾਹੀ ਬੋਲਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਲਫ਼ਜ਼ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸੁਣਨਾ ਵੀ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾਉਣ ਵਰਗਾ ਏ।

ਸ਼ਾਮ ਢਲੇ ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਟੱਲੀਆਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਪਿੰਡ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਦੂਰ ਦਾ ਗੀਤ ਤੈਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਇਆ।

ਝੀਂਗਰ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਇੱਕ ਉੱਲੂ ਬੋਲਿਆ, ਹੂ। ਹੂ। ਸ਼ੁਭ ਰਾਤਰੀ।

ਤਲਾਅ ਕੋਲ ਇੱਕ ਡੱਡੂ ਨੇ ਟਰਰ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਡੱਡੂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਰਾਹੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।

ਤਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ, ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ।

ਉਸ ਰਾਤ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਕੋਮਲ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਸੌਂ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੜਕਣ। ਧੜ। ਧੜ।

ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੌਲੀ ਤੁਰਿਆ, ਟੋਪੀ ਪਿੱਛੇ ਕੀਤੀ ਹੋਈ। ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰਿਆ।

ਦੁਨੀਆ ਹਾਲੇ ਵੀ ਰੌਲੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਚੁੱਪ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣੀਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਪਤ।